Kitap Çevirisi İçin Yapay Zeka
 |
Kitap çevirisi için yapay zeka işe yarıyor. Belki otomatik sesli kitap oluşturma kadar iyi değil. Ama çok hızlı bir şekilde çok yaklaşıyor. Kurgusal olmayan kitaplar ilk sırada yer alabilir. Edebi kurgu bunu takip edebilir. Kurgu dışı eserler ise farklı bir dizi zorluk sunar. |
Haziran 2024’te, BISG sponsorluğunda kitap çevirisi için yapay zeka üzerine bir web semineri düzenledim. Video, YouTube’da çevrimiçi. Jane Friedman da bu programı Hot Sheet bülteninde anlattı.
Konu karmaşık ve nüanslı. İnsanların çeviriyi otomatikleştirmeye ne kadar uzun süredir çalıştığını görmek beni büyülüyor. Bu, evrenimizi dolduran kitapların, yazılı iletişimin çok küçük bir kısmı olduğunu, özellikle bu çevrimiçi çağda, hatırlatıyor.
Makine çevirisinin (MT) babası olarak kabul edilen Warren Weaver, bir meslektaşına şöyle belirtti: “Rusça bir makaleye baktığımda, ‘Bu gerçekten İngilizce yazılmış, ama bazı garip sembollerle kodlanmış. Şimdi bunu çözeceğim.’ diyorum.” Bir makine için dil sadece koddur. Kültür ve his ve yazılı dilin ihtişamı değildir. Bu, sayılar ve kodlarla bir görevdir.
Açıkça, kurgu/kurgu dışı ayrımı yapay zeka çevirisinde büyük bir rol oynayacaktır. Sohbet Yapay Zeka, tarz konusunda güçlüdür, ancak gerçekler konusunda yetersiz kalır. Henüz erken günler, ama Sohbet Yapay Zeka’nın kurguda parlayacağını, ancak kurgu dışı eserlerde yetersiz kalacağını düşünüyorum. (Yine de, bu gerçek dolu kitabı makineyle çevirmeye devam ediyorum!)
Edebi kurgu odadaki fil gibidir. Kıymetlidir ve haklı olarak saygı görür. Çevirmenler, tek bir kelime veya ifade üzerinde saatlerce tartışabilirler. Sohbet Yapay Zeka bu sularda dikkatli adım atmalıdır.
Ancak bu verimli bir alandır. Bildiğim kadarıyla (az veri ile), 2023’te sadece 9,500 ticari kitap çevirisi vardı. Büyük bir faktörle yanılıyor olsam bile, yabancı dillerden İngilizceye çevrilen kitapların sayısının az olduğu açıktır.
Benzer şekilde, 2023 yılında İspanyolca kitap pazarlarında İngilizceden İspanyolcaya sadece 7,230 çeviri olduğu şeklinde bir istatistik buldum. Bu komik derecede az görünüyor.
Burada büyük bir fırsat var.
Kitap çevirisi için yapay zekanın kullanımı, ekonomik olarak uygun görülmeyen kitaplar için olacak. “Orta pazar” kitapların çevirmenleri üzerinde bir iş etkisi olması kaçınılmaz; iş büyümesi proje yönetimi ve kalite güvencesinde olacaktır. Bu iş kaybını telafi eder mi? Pek mümkün değil.
Yapay zekanın çoğu alanında olduğu gibi, ele alınması gereken zorlu konular var ve kolay cevaplar yok.
Yazılım bölümünde belirttiğim gibi, Leanpub ve DeepL, yazarlara ve yayıncılara yapay zeka destekli kitap çeviri hizmetleri sunan iki şirkettir.